مرتضى مطهري
55
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
من حولها ) * ، و معناىام القرى مركز قريه هاست مثل مركز استان يا مركز بخش و يا مركز كشور . لهذا در آيهء 59 از سورهء قصص مىفرمايد : * ( و ما كان ربك مهلك القرى حتى يبعث فى امها رسولًا ) * ، يعنى خداوند قرائى را هلاك نمىكند مگر آنكه در مركز آن قرى پيغمبرى بفرستد ، و واضح است كه مقصود مكه نيست . و ثانياً نسبت بهام القرى « قروى » است مثل حنفى و سبائى و غيلانى در نسبت به ابوحنيفه و عبدا لله بن سبا و ام غيلان ، نه امى . و ثالثاً در خود قرآن مىفرمايد دربارهء يهود : * ( و منهم اميون لايعلمون الكتاب الَّا امانى و ان هم الَّا يظنون . فويل للذين يكتبون الكتاب بايديهم ثم يقولون هذا من عند الله . . . ) * ( بقره ، 78 - 79 ) و رابعاً مقام ، مقام توجه دادن مردم است به عظمت مطلب و الهى بودن و خارق العاده بودن آن كه از ميان مردمى بىسواد مردى كتاب نخوانده را برانگيخت كه آيات خداوند را بر آنها خواند و آنها را مهذب ساخت و كتاب و حكم به آنها آموخت . 2 . از ساير آيات قرآن مخصوصاً در مواردى كه اميون قرينهء اهل كتاب قرار داده شده ، فهميده مىشود كه مقصود از « اميين » كتاب ناخوانده ها مىباشند . 3 . در بعضى آيات ديگر قرآن نيز تأييد شده كه پيغمبر قرائت و كتابت نمىدانسته ، مثل آيهء 48 از سورهء عنكبوت : * ( و ما كنت تتلوا من قبله من كتاب و لاتخطه بيمينك اذاً لارتاب المبطلون . ) * و آيهء 52 از سورهء شورى : * ( و كذلك اوحينا اليك روحاً من امرنا ما كنت تدرى ما الكتاب